Küresel finansın zirvesinde kadınların payı neden hâlâ düşük?

Christine Lagarde Avrupa Merkez Bankası’nı yönetiyor. Jane Fraser, ABD’nin en büyük bankalarından Citi’nin CEO’su. Mary Callahan Erdoes ise JPMorgan Chase bünyesinde 7 trilyon dolarlık müşteri varlığı bulunan birimin başında.

Contents

Güçlü isimler tabloyu tek başına değiştirmiyor Üst düzey liderlikte kadınların payı yüzde 19 Uluslararası finans kuruluşlarında eşitlik sağlanmadı Kariyer yükseldikçe temsil azalıyor Merkez bankalarında tablo değişiyor Yüzde 19 ilerleme gösteriyor ama eşitlik anlamına gelmiyor Kaynaklar

Bu örnekler, kadınların küresel finansın en üst kademelerinde daha görünür hale geldiğini gösteriyor. Ancak birkaç güçlü isim sektörün genel tablosunu anlatmaya yetmiyor.

OMFIF’in 2026 Gender Balance Index araştırması 300’den fazla finans kuruluşunu ve 6 binden fazla yöneticiyi inceliyor. Araştırmaya göre kadınlar en üst düzey liderlik pozisyonlarının yüzde 19’unu oluşturuyor. Bu, endeksin bugüne kadar gördüğü en yüksek oran. Buna rağmen her beş üst düzey liderden dördünden fazlası hâlâ erkek.

Üstelik OMFIF, mevcut ilerleme hızı sürerse tam cinsiyet dengesine ulaşmanın yaklaşık 22 yıl alacağını hesaplıyor.

Güçlü isimler tabloyu tek başına değiştirmiyor

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, küresel finansın en görünür kadın liderlerinden biri. Daha önce IMF Genel Müdürlüğü yapan Lagarde, 2019’dan bu yana ECB’nin başında.

ABD bankacılığında ise Jane Fraser önemli bir eşiği temsil ediyor. Fraser, 2021’de Citi CEO’luğunu üstlenerek büyük bir ABD bankasını yöneten ilk kadın oldu. Ayrıca Ekim 2025’te Citi Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi.

Mary Callahan Erdoes da dünyanın en büyük varlık yönetimi operasyonlarından birini yönetiyor. JPMorgan Chase Asset & Wealth Management CEO’su Erdoes’un yönettiği birimde müşteri varlıkları 2025 sonunda 7 trilyon dolara ulaştı.

Dolayısıyla bu isimler önemli bir değişime işaret ediyor. Öte yandan sektör genelindeki veriler, en üst kademelere ulaşan kadınların hâlâ azınlıkta kaldığını gösteriyor.

Üst düzey liderlikte kadınların payı yüzde 19

OMFIF’in 2026 endeksi merkez bankalarını, ticari bankaları, emeklilik fonlarını ve egemen varlık fonlarını birlikte inceliyor.

Araştırmada kadınların en üst düzey liderlik pozisyonlarındaki payı yüzde 19’a ulaştı. Böylece endeks tarihinin en yüksek oranını gördü. Ayrıca kurumların yaklaşık yarısı bir önceki yıla göre cinsiyet dengesi puanını yükseltti.

Bununla birlikte ilerleme finansın her alanında aynı hızda gerçekleşmiyor. OMFIF, 2026’da özellikle merkez bankaları ile egemen varlık fonlarında gelişme olduğunu belirtiyor. Buna karşılık ticari bankalarda ilerleme durdu. Emeklilik fonlarında ise en üst pozisyonlardaki kadın sayısı geriledi.

Kısacası finans sektörünün tamamında aynı yönde ilerleyen bir değişimden söz etmek mümkün değil.

Uluslararası finans kuruluşlarında eşitlik sağlanmadı

Center for Global Development’ın Nisan 2026’da yayımladığı çalışma, uluslararası finans kuruluşlarındaki tabloya odaklanıyor.

Araştırmacılar Dünya Bankası, IMF, Asya Kalkınma Bankası, Inter-American Development Bank, Avrupa Yatırım Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın üst yönetimlerini inceledi.

2025 sonu itibarıyla bu kuruluşların hiçbirinde kadınlar üst yönetimin yarısını oluşturmuyordu.

Üstelik kurumlar arasında önemli farklar var. Kadınların üst yönetimdeki payı IMF’de yüzde 23,8. Dünya Bankası’nın genişletilmiş üst yönetim grubunda ise oran yüzde 29,8.

Buna karşılık Inter-American Development Bank’ta oran yüzde 44,6. Avrupa Yatırım Bankası’nda yüzde 44,4, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nda ise yüzde 42,5.

Ayrıca ilerleme her zaman kalıcı olmuyor. Dünya Bankası’nda kadınların genişletilmiş üst yönetimdeki payı 2023’te yüzde 37,5 düzeyindeydi. 2025’te ise oran yüzde 29,8’e geriledi.

CGD, IMF ve Dünya Bankası’ndaki gelişmeleri kadınların liderlikte elde ettiği kazanımların kırılgan olabileceğine işaret eden bir tablo olarak değerlendiriyor.

Kariyer yükseldikçe temsil azalıyor

Sorun yalnızca kadınların finans sektörüne girip girmemesi değil. Kariyerin en üst basamaklarına kimlerin ulaşabildiği de önemli.

CGD araştırmasına göre uluslararası finans kuruluşlarında kadınlar erken teknik kariyer aşamalarında eşitliğe daha yakın oranlarda yer alıyor. Ancak yönetim ve liderlik kademelerine doğru ilerledikçe kadınların payı yaklaşık yüzde 30 ile yüzde 40 düzeylerine geriliyor.

OMFIF de kadınların en üst görevlere ilerlemesini sınırlayan yapısal engellere dikkat çekiyor. Bu yüzden 2026 raporu yalnızca yönetici sayılarına bakmıyor. Kurumların kariyer ilerlemesini destekleyen politika ve uygulamalarını da inceliyor.

Başka bir ifadeyle finans sektöründe eşitlik yalnızca işe alımla sağlanmıyor. Terfi, görünürlük, yetki ve üst düzey görevlere erişim de tabloyu şekillendiriyor.

Merkez bankalarında tablo değişiyor

ABD Merkez Bankası sistemi, değişimin görüldüğü alanlardan biri.

Federal Reserve’in 2026 listesindeki Boston, Philadelphia, Cleveland, Dallas ve San Francisco bölgesel bankalarının başkanlık görevlerini kadınlar yürütüyor. Atlanta Fed’de ise Cheryl Venable, Ağustos 2026 itibarıyla geçici başkan olarak görev yapıyor.

Bölgesel Fed başkanları Federal Açık Piyasa Komitesi toplantılarına katılıyor. Ayrıca ekonomik koşullar ve para politikası seçeneklerine ilişkin değerlendirmelerini paylaşıyorlar. Oy hakkı ise bankalar arasında dönüşümlü olarak değişiyor.

Avrupa’da farklı bir konu öne çıkıyor. ECB, Mart 2026’daki Dünya Kadınlar Günü etkinliğini finansal okuryazarlıktaki cinsiyet farkına ayırdı.

ECB ve ulusal merkez bankaları bu alanda beş ortak taahhüt açıkladı. Bunlar arasında kadınlara yönelik finansal okuryazarlık çalışmalarını geliştirmek ve ortak veri standartlarını güçlendirmek de bulunuyor.

Böylece finans sektöründeki eşitlik tartışması kurumların tepesindeki isimlerin ötesine geçiyor. Kadınların finansal bilgiye, araçlara ve ekonomik karar süreçlerine erişimi de önem kazanıyor.

Yüzde 19 ilerleme gösteriyor ama eşitlik anlamına gelmiyor

2026 verileri iki farklı gelişmeyi aynı anda ortaya koyuyor.

Bir tarafta kadınlar küresel finansın etkili kurumlarında daha görünür hale geliyor. OMFIF’in ölçtüğü üst düzey liderlik oranı da bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.

Diğer tarafta kadınların payı yalnızca yüzde 19. Üstelik bazı uluslararası finans kuruluşlarında son yıllarda gerileme yaşandı.

Bu nedenle birkaç güçlü kadın liderin varlığı ile sektör genelindeki tabloyu birbirinden ayırmak gerekiyor. Christine Lagarde, Jane Fraser ve Mary Callahan Erdoes önemli örnekler. Ancak kalıcı ilerlemeyi tek tek isimlerden çok, kadınların üst düzey görevlere erişiminin ne ölçüde yaygınlaştığı gösterecek.

Finans dünyasında tablo değişiyor. Ancak güncel veriler, eşit temsil için daha uzun bir yol olduğunu ortaya koyuyor.