Kadınların doğaya erişimi, yeşil alanın var olmasıyla bitmiyor. Bir park herkese açık olsa da herkes onu aynı özgürlükle kullanamıyor. Kadınlar yürüyüş saatini değiştiriyor, yanlarına birini alıyor ya da hava karardığında parka hiç gitmiyor. İngiltere ve Delhi’den gelen veriler bu farkın günlük yaşamda nasıl göründüğünü gösteriyor.
Kadınların yüzde 82’si karanlıkta parkta yürürken güvensiz hissediyor
Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) 2022’de 6.213 yetişkinle kişisel güvenlik algısını araştırdı. Hava karardıktan sonra parkta tek başına yürürken kadınların yüzde 82’si kendini güvensiz hissediyordu. Erkeklerde bu oran yüzde 42’ydi. Üstelik kaygı davranışı da değiştiriyordu. Kadınların yüzde 37’si önceki ay karanlıktan sonra park gibi sessiz alanlarda yürümekten kaçındı. Erkeklerde bu oran yüzde 24’tü. Dolayısıyla sorun yalnızca hisle sınırlı kalmıyor, kadınların kamusal alanı kullanabildiği saatler de daralıyor.
Parkları yönetenlerle kadınların güvenlik algısı farklı
2022’de West Yorkshire’da yürütülen bir çalışma 67 kadın, 50 genç kız ve 27 profesyonelle görüştü. Parklarla ilgili çalışan profesyonellerin yüzde 89’u parkları kadınlar ve genç kızlar için güvenli buluyordu. Buna karşılık görüşülen kadınlarda bu oran yüzde 37’ye, genç kızlarda yüzde 22’ye düşüyordu. Yani yöneticilerin değerlendirmesi, kullanıcıların deneyimini tek başına yansıtmıyor.
Delhi’de güvenlik önlemleri parkların kullanımını sınırladı
Delhi’de Eylül 2026’da bir parkta 17 yaşındaki bir kıza saldırdıkları iddiasıyla üç kişi tutuklandı. Delhi Kalkınma İdaresi bunun ardından yönetimindeki parklara gün batımından sonra girişi kısıtladı. Ancak güvenlik adına kullanım saatlerini azaltmak, erişimi de daraltıyor. ThePrint’e göre denetim, 736 parkın yalnızca 16’sında çalışan kamera buldu. Ayrıca 520 parkın daha fazla aydınlatmaya ihtiyaç duyduğunu saptadı.
Yazar Neha Sinha, The Guardian’a anlattığına göre iki yıldır kadınlar için doğa yürüyüşleri düzenliyor. Yürüyüşü sabah 7’de başlatıyor, çünkü birçok kadın evden hava karanlıkken çıkamıyor. Katılımcılar birbirini evinden alıyor ve kapıda herkes gelene kadar bekliyor. Bu örnek, kadınların doğaya erişimi için ne kadar çok plan yapmak zorunda kaldığını gösteriyor.
Doğaya erişim bir sağlık meselesi
Exeter Üniversitesi’nden Mathew White ve ekibi 2019’da İngiltere’den yaklaşık 20.000 kişinin verisini inceledi. Haftada en az 120 dakikasını doğada geçirenlerin iyi sağlık ve psikolojik iyi oluş bildirme olasılığı daha yüksekti. Bu bulgu kadınlar ve erkekler için aynı yöndeydi. Ancak çalışma nedensellik değil, ilişki gösteriyor ve güvenlik kaygılarının sağlığı nasıl etkilediğini ölçmüyor. Yine de kadınların doğaya erişimi daraldığında, bu ilişkili yarardan da daha az pay alabilirler.
Herkes için güvenli parklar nasıl mümkün?
West Yorkshire raporu aydınlatmanın yanında açık görüş hattı, daha az ıssız köşe ve parkı canlı tutan kafe gibi kullanımlar öneriyor. Ayrıca tasarım sürecine genç kızları katmayı savunuyor. Ancak tek başına ışık ya da kamera yetmeyebilir. ThePrint’in aktardığı 2019 tarihli bir Monash Üniversitesi çalışmasına göre parlak aydınlatma kadınları her zaman daha güvende hissettirmiyor. Çevresi karanlık, aydınlık bir yol tehlike algısını artırabiliyor.
Bu nedenle güvenlik önlemleri insanların hareket özgürlüğünü gereksiz yere kısıtlamamalı. Kadınların doğaya erişimi, yalnızca daha fazla park yapmakla artmıyor. Mevcut parkları, kadınların güvenle kullanabileceği biçimde düzenlemek gerekiyor.
SEO başlığı: Kadınların doğaya erişimi: parklar herkes için mi?
Meta açıklama: Kadınların doğaya erişimi yalnızca park sayısına değil güvenliğe bağlı; İngiltere ve Delhi örnekleri parkların herkes için eşit olmadığını gösteriyor.
Odak anahtar kelime: kadınların doğaya erişimi
Kaynaklar
White, M. P. ve ark. (2019). Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports.
Saluja, R. (31 Ekim 2026). Delhi women reclaim the outdoors. The Guardian.
Scroll.in (24 Eylül 2026). Delhi restricts entry to public parks after sunset after teen gang-raped
