Brezilya’da teknoloji sektöründe çalışan 702 kadınla yapılan yeni bir cam tavan araştırması, kariyer ilerlemesindeki eşitsizlikleri gösteriyor. Katılımcıların yüzde 62,9’u, terfi fırsatını daha az nitelikli bir erkeğe kaptırdığından emin ya da bundan şüpheleniyor. IT Forum Inteligência ile TI de Salto, “Mulheres na TI 2026” araştırmasını Temmuz ve Ağustos 2026’da yürüttü. Katılımcıların yüzde 63,8’i liderlik pozisyonunda çalışıyor, yüzde 60,5’inin ise 15 yıldan uzun bir kariyeri var.

Deneyim arttıkça terfi engeli azalıyor mu?

Kariyerinin başındaki kadınların yüzde 17,4’ü terfide erkek meslektaşlarının gerisinde kaldığından emin. Üst yönetimde bu oran yüzde 44,7’ye çıkıyor. Bu fark, deneyimin her zaman eşit fırsata dönüşmediğini gösteriyor. Ayrıca katılımcıların yüzde 69,7’si, toplantılarda yok sayılan fikirlerinin bir erkek meslektaş tekrarladığında kabul gördüğünü söylüyor. Dolayısıyla bu cam tavan araştırması yalnızca terfi kararlarını değil, şirketlerin fikirleri kimin söylediğine göre tartıp tartmadığını da gündeme taşıyor.

Kadınların yarısından fazlası ücret farkı bildiriyor

Katılımcıların yüzde 51,6’sı, eşdeğer görevdeki erkeklerden daha az kazandığını düşünüyor veya biliyor. Üstelik yüzde 18,1’i maaşını karşılaştıracak yeterli bilgiye sahip değil. Ancak araştırma ücret farkının nedenlerini kanıtlamıyor, kadınların bildirdiği deneyimleri ortaya koyuyor. Bu nedenle şirketlerin ücret aralıklarını ve terfi ölçütlerini açıkça paylaşması belirsizliği azaltabilir.

Mentorluk ve sponsorluk neden farklı?

Mentorlar deneyimlerini aktararak yol gösteriyor. Sponsorlar ise çalışanları önemli görevler ve terfi fırsatları için doğrudan destekliyor. Ancak katılımcıların yalnızca yüzde 14,7’si ikisine birden sahip, yüzde 41,2’si ise hiçbirine sahip olmadığını belirtiyor. Ayrıca yüzde 41,9’u resmî bir çeşitlilik programı olmayan şirketlerde çalışıyor. Yani kariyer gelişimi bireysel çabanın yanında kurumsal yapılara da bağlı.

Cam tavanı aşmak yalnızca kadınların sorumluluğu mu?

Sonuçlar, kariyer eşitliğini yalnızca özgüven ya da pazarlık becerisiyle açıklamanın yetersiz kalabileceğini düşündürüyor. Şirketlerin terfi ölçütlerini şeffaflaştırması, ücretleri düzenli incelemesi ve sponsorluk fırsatlarını adil dağıtması da önem taşıyor. Aynı şekilde toplantılarda fikirleri kimden geldiğinden bağımsız dinlemek, kapsayıcı bir çalışma kültürünün parçası. Bu cam tavan araştırması net bir mesaj veriyor: İncelenmesi gereken şey kadınların yetkinliği değil, fırsatlara erişim koşulları.

IT Forum Inteligência araştırmayı katılıma açık bir anket olarak duyurdu. Sonuçlar katılımcıların kendi bildirimlerine dayanıyor. Bu nedenle sonuçlar tüm teknoloji çalışanlarına ya da Türkiye’ye doğrudan genellenemez. Ancak bulgular, şirketlerin terfi ve ücret politikalarını hangi sorular üzerinden sorgulayabileceğini gösteriyor.