Kadınlar neden mentordan çok sponsora ihtiyaç duyuyor?

Kariyer gelişimi söz konusu olduğunda kadınlar için mentor bulmak görece kolay, ancak sponsor bulmak çok daha zor. Şirketler mentorluk programları kuruyor, kadınlar mentor arıyor ve bu alana ciddi yatırım yapılıyor.

Ancak sonuç çoğu zaman değişmiyor. Kadınlar mentorluk alıyor ama terfide yine geride kalıyor. Çünkü eksik olan şey mentorluk değil, sponsorluk.

Peki kadınlar neden mentordan çok sponsora ihtiyaç duyuyor?

İkisi arasındaki temel fark

Mentor tavsiye verir. Kariyer planı yapar. Zorlu dönemlerde rehberlik eder. Değerli, ama sınırlı.

Sponsor başka bir şey yapar. Seni odada temsil eder. Adını terfi toplantısında söyler. Kendi itibarını senin için ortaya koyar. Mentor kapıya götürür. Sponsor kapıyı açar. Bu fark küçük görünüyor. Kariyer üzerindeki etkisi büyük.

Rakamlar ne diyor?

Her beş erkekten biri iş hayatında bir sponsora sahip. Kadınlarda bu oran sekizde bir.  Mentorluk tarafında tablo daha iyi. Kadınların yüzde 83’ü, erkeklerin yüzde 76’sı kariyerleri boyunca en az bir mentor edindi. Kadınlar mentorluk alıyor. Sponsor bulamıyor. Bu asimetri rastlantı değil. Sistemin nasıl çalıştığını gösteriyor.

Kadınlar neden daha az sponsor buluyor?

Sponsorluk ilişkileri çoğunlukla gayri resmi ağlarda doğuyor. Golf sahaları, akşam yemekleri, koridordaki sohbetler. Tarihsel olarak bu ağlar erkek egemen.

Kadınlar orta düzey yöneticiliğe ulaştığında üst düzey liderlerle karar alma süreçlerinde yeterince bir arada bulunmuyor. Sponsor, kişi odada olmadığında onun adına konuşan biri. Kadınlar çoğu zaman o odaya giremiyor.

Buna bir engel daha ekleniyor. Bazı erkek yöneticiler, yanlış anlaşılma endişesi nedeniyle kadın çalışanlarla yakın mentorluk ve sponsorluk ilişkisi kurmaktan kaçınıyor. Son yıllarda kadınları mentorlamaktan rahatsızlık duyan erkeklerin oranı üç katına çıktı.

Sonuçta kadınlar hem ağlara daha zor giriyor hem de girdiklerinde sponsorluk ilişkisi kurmakta daha fazla engelle karşılaşıyor.

Sponsorluk olmadan ne kaybediliyor?

Bain & Company’nin Türkiye araştırmasına göre kariyer gelişiminin büyük bölümü iş başında öğrenme ve kritik ilişkiler üzerinden gerçekleşiyor. Resmi eğitim ise daha sınırlı rol oynuyor.

Sponsorluk eksikliği yaşayan kadınlar yüksek görünürlüklü görevlere daha az dahil oluyor. Bu durum liderlik deneyimi kazanmayı zorlaştırıyor.

Görünen o ki rakamlar bunu doğruluyor. Her 100 erkek yöneticiye terfi ederken yalnızca 81 kadın aynı basamağa çıkabiliyor. Bu kırık basamak sorunu kariyer boyunca birikerek büyüyor ve liderlik kademelerindeki kadın havuzunu daraltıyor.

Ne yapılabilir?

Bireyler için: Mentor ile sponsor arasındaki farkı netleştirin. Mentora kariyer planı sorun. Sponsordan ise somut bir adım isteyin: bir toplantıya dahil etmesi, bir projeye önermesi, bir isim söylemesi. Sponsor arayışını gayri resmi ağlarla sınırlamayın. Organizasyon içinde sizi gören, çalışmanıza tanıklık eden ve etki alanı olan liderleri belirleyin.

Kurumlar için: Bu nedenle mentorluk programlarının yanına yapılandırılmış sponsorluk programları ekleyin. Sponsorluğu tesadüfe bırakmayın. Üst yönetim sponsorluk programlarına aktif katılım göstermeli. Hedefler belirlemeli ve tüm organizasyona yaymalı. Terfi havuzlarını düzenli inceleyin. Aynı performansı gösteren kadın ve erkek adayların farklı değerlendirilip değerlendirilmediğini sorgulayın.

Mentorluk ve sponsorluk aynı şey değil

Mentorluk rehberlik sağlar. Sponsorluk ise görünürlük ve fırsat yaratır.

Kadınlar kariyerleri boyunca mentorluk desteğine daha fazla ulaşsa da liderlik basamaklarında belirleyici olan çoğu zaman sponsorluk oluyor.

Bu nedenle mesele yalnızca kadınların gelişimi değil. Aynı zamanda karar verici ağlara kimlerin dahil edildiği.