Yayın Tarihi
Mayıs 2026
Yayın Tipi
Rapor
Üretim ve tüketim sistemlerinin yeniden tasarlandığı bir dönemde döngüsel ekonomi; kaynak verimliliğinin artırılması, atık oluşumunun azaltılması ve ikincil ham maddelerin ekonomiye geri kazandırılması açısından temel bir dönüşüm alanı haline geldi. Bu yaklaşım yalnızca atık yönetimiyle sınırlı değil; ürün tasarımından üretim süreçlerine, iş modellerinden finansman mekanizmalarına uzanan bütüncül bir sistem dönüşümünü ifade ediyor.
Türkiye’de döngüsel ekonomiye geçiş; sanayi rekabetçiliği, kaynak dayanıklılığı ve sürdürülebilir finansmana erişim hedefleriyle giderek daha fazla kesişiyor. Ham madde arzındaki kırılganlıklar, artan kaynak maliyetleri, sınırda karbon düzenlemeleri ve tedarik zinciri kaynaklı çevresel beklentiler; döngüselliği sanayi politikası, çevre politikası ve finansal sistemin ortak gündemine taşıyor.
Çalıştay Hakkında
SKD Türkiye bünyesinde kurulan ve başkanlığını Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası’nın (TKYB) yürüttüğü Yeşil Taksonomi Alt Çalışma Grubu, özel sektör perspektifinin teknik ve uygulanabilir önerilerle politika süreçlerine aktarılması amacıyla 13 Mayıs 2026 tarihinde II. Çalıştayını düzenledi.
Marmara Üniversitesi Külliye Kampüsü ev sahipliğinde, SKD Türkiye-TKYB iş birliği ve SANKO Holding sponsorluğunda gerçekleştirilen çalıştay; kamu, finans sektörü, reel sektör ve akademi temsilcilerini bir araya getirerek döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde ortaya çıkan düzenleyici ihtiyaçlar ile piyasa gerçekliği arasındaki etkileşimin teknik düzeyde değerlendirilmesine imkân sağladı.
“Yeşil Taksonomi: Döngüsel Ekonomi” temasıyla düzenlenen çalıştayda katılımcılar dört ayrı masa etrafında sektör bazlı teknik değerlendirmeler yaptı. Masalar; döngüsel üretim ve kaynak kullanımı, ürün yaşam döngüsü ve döngüsel iş modelleri ile atık yönetimi ve ikincil ham madde ekonomisi başlıkları etrafında kurgulandı.
Açılış konuşmalarını Marmara Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ümit Süleyman Şehirli, Sera Gazı Azaltım Politikaları Dairesi Başkanı Abdurrahim Durmuş, Sıfır Atık Vakfı Kıdemli Danışmanı Chris Mensah, SANKO Holding Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanı ve SKD Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi Enise Ademoğlu Matbay ile TKYB Genel Müdür Yardımcısı, Sürdürülebilirlik ve Etki Lideri ve SKD Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi Seçil Yıldız gerçekleştirdi.
Moderatörlüğünü Seçil Yıldız’ın üstlendiği “Yeşil Taksonomi ile Döngüsel Ekonomi Dönüşümü: Regülasyon, Reel Sektör ve Finansın Rolü” başlıklı panelde; T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Döngüsel Ekonomi ve Atık Yönetimi Dairesi’nden Nazlı Yenal, EBRD Türkiye Sanayi, Ticaret ve Tarım Bankacılığı Yeşil Ekonomiye Geçiş Müdürü Elif Baknalı ve SANKO Holding Sürdürülebilirlik Bölüm Başkanı ve SKD Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi Enise Ademoğlu Matbay yer aldı.
Raporda Öne Çıkan Başlıklar
Tasarımdan başlayan dönüşüm Döngüsel ekonomiye geçişin geri dönüşüm odaklı dar bir çerçevede değil, tasarımdan başlayan ve ürün yaşam döngüsünün tamamını kapsayan bir üretim dönüşümü olarak ele alınması gerekiyor. Bu kapsamda, ürünlerin döngüsellik performansını artıracak modüler tasarım, sökülebilirlik, tamir edilebilirlik ve geri dönüştürülebilirlik kriterlerinin düzenleyici çerçevelere ve ürün standartlarına entegre edilmesi öncelikli politika alanları arasında yer alıyor.
İkincil ham madde piyasaları Piyasaların gelişebilmesi için kalite standartları, izlenebilirlik mekanizmaları ve sektörler arası eşleştirme altyapıları güçlendirilmeli. Atık beyanları üzerinden sektörler arası girdi-çıktı eşleştirmesi yapabilecek dijital platformlar, endüstriyel simbiyoz uygulamalarının yaygınlaşması açısından kritik bir araç olarak değerlendiriliyor.
Veri altyapısı ve kurumsal kapasite Şirketlerin güvenilir, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir veri üretme kapasitesinin artırılması; bankaların ise bu verileri değerlendirebilecek teknik bilgi ve kurumsal kapasiteye sahip olması gerekiyor. Ürün ömrü, yeniden kullanım oranı, geri dönüştürülmüş içerik kullanımı ve kaynak verimliliği gibi göstergelerin standardize edilmesi öncelikli ihtiyaç alanları arasında.
Düzenleyici çerçevenin netleştirilmesi Taksonomi kriterlerinin sektör bazlı uygulama farklılıklarını dikkate alacak şekilde netleştirilmesi; NACE eşleştirmeleri, DNSH denetimi, teknik tarama kriterleri ve raporlama yükümlülüklerine ilişkin belirsizliklerin giderilmesi gerekiyor. TSRS, Taksonomi ve diğer sürdürülebilirlik düzenlemeleri arasında uyum sağlanması, uygulama yükünü azaltacak ve finansal karar alma süreçlerinde öngörülebilirliği artıracak.
Finansman modelleri Döngüsel ekonomi yatırımlarının yaygınlaşması için geleneksel kredi mekanizmalarının ötesine geçen modellere ihtiyaç bulunuyor. Uzun vadeli ve sabit maliyetli finansman, yeni teknoloji yatırımlarına özel teşvikler, geçiş finansmanı araçları, değer zinciri bazlı finansman modelleri ve KOBİ’lere yönelik kapasite geliştirme programları öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor.
Döngüsel iş modelleri ve tüketici güveni Tamir, yenileme, yeniden üretim, kiralama ve ürün-hizmet sistemlerinin yaygınlaşması için teşvik edici düzenlemelere ihtiyaç var. Yenilenmiş ve ikinci el ürünlere yönelik güvenin artırılması amacıyla şeffaf bilgi sunumu, ürün pasaportları ve farkındalık çalışmaları güçlendirilmeli.
Katılımcı Anketi
Çalıştay kapsamında katılımcılara sekiz ana başlıkta yapılandırılmış anket soruları yöneltildi. Sonuçlar, Yeşil Taksonomi kriterlerinin yatırım kararlarında giderek daha fazla dikkate alınacağını ve uyumsuzluğun önemli bir ticari risk olarak görüldüğünü ortaya koydu. Uyum maliyetleri, veri toplama güçlüğü ve mevzuat belirsizliği sürecin temel engelleri olarak öne çıktı. Atık yönetimi ve geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı ile yapay zekâ, yenilenebilir enerji ve karbon yakalama, öncelikli yatırım alanları arasında yer aldı.
Kapanış
Çalıştay çıktıları, politika yapım süreçlerine katkı sağlayacak şekilde bütüncül bir çerçevede derlenmiş ve raporlaştırılmıştır. Hazırlanan rapor, değerlendirilmek ve politika süreçlerine girdi sağlamak üzere T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletilmiştir.