Sürdürülebilir Sanayi ve Döngüsel Ekonomi

Döngüsel ekonomi, bir üretim sisteminde oluşan her atığın tekrar değerlendirildiği, bu sayede ham madde maliyetinin minimize edildiği, kaynak verimliliğinin ve çevresel faydanın ise maksimumda tutulduğu, sürdürülebilirlik ve inovasyon tabanlı yeni bir üretim modelidir. 

Sürdürülebilir sanayi ise üretim yapan şirketlerin sürdürülebilirliği üretim ve tüketim süreçlerinin tamamında benimsenmiş bir strateji haline getirmesini ifade ediyor 

 

Döngüsel Ekonomi İş Modelleri

Döngüsel ekonomi görece yeni bir konu olmasına karşın dünyada ve ülkemizde yüzlerce şirket döngüsel ekonomiye uyumlu iş modelleri ve hizmetler geliştirmektedirler. Türkçe'ye kazandırdığımız Atıktan Servete kitabında yenilikçi yöntemlerle kaynak verimliliği sağlayan çalışmalar beş temel döngüsel iş modeli altında gruplanmıştır. Bu döngüsel ekonomi iş modelleri, 

  • Döngüsel Tedarik Zinciri: Tamamen yenilenebilir, geri dönüştürülebilir ya da biyobozunur malzemeler tedarik eden şirketler, artan birincil ham madde fiyatlarından etkilenmiyor, rekabette üstünlük sağlıyorlar.
  • Geri Kazanım ve Geri Dönüşüm: Eskiden atık olarak kabul edilen her malzemenin farklı kullanımlar için yeniden hayata döndürüldüğü üretim ve tüketim sistemleri yaratılıyor.
  • Ürün Ömrünü Uzatma: Onarımlarla, geliştirmelerle, yeniden üretimle ya da yeniden pazarlama ile; kırılan, bozulan, modası geçen ürünlerden olabildiğince uzun süre ekonomik fayda sağlanıyor.
  • Paylaşım Platformu: Boşta duran, kullanılmayan büyük-küçük tüm eşyalar, paylaşım platformu modelleri ile kiralanıyor, takas ediliyor; yeni ilişkiler ve iş fırsatları doğuyor.
  • Hizmet Olarak Ürün: Tüketiciler ürünler için kullanım temelinde ödeme yapıyor; yani kiralıyor ve iş modelinde köklü bir değişim sağlanıyor.

 

Türkiye'nin Döngüsel Ekonomi Platformu: Türkiye Materials Marketplace (TMM)

Türkiye'nin Döngüsel Ekonomi Platformu Türkiye Materials Marketplace, bir endüstriden çıkan malzemelerin başka bir endüstriye ikincil ham madde olarak kullanılmasını amaçlayan; açık, dijital bir pazaryeri.

Amerika İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (US BCSD) tarafından geliştirilen, 2016 yılında Dünya Ekonomik Forumu'nda The Circulars ödülü alan bu döngüsel ekonomi platformu TMM, Türkiye'de SKD Türkiye tarafından yürütülüyor. Proje Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD)'nin atık azaltma projelerinin desteklendiği “Near Zero Waste” programı kapsamında fonlanıyor. Endüstriler arası malzeme alışverişine imkan sağlayan dijital bir platform olan TMM geleneksel geri dönüşüm modellerini, atık yönetim sistemlerini ve hatta ‘atık’ kavramını kökten değiştirerek yarattığı yeni ‘business-to-business’ modelle döngüsel ekonomiye önemli bir katkı sağlıyor. Temmuz 2019'da kadar TMM üyelerinin döngüsel ekonomi projelerine, 350.000 €'nun üzerinde hibe desteği sağlandı. Bugün 80'in üzerinde üyesi olan, sistemde 100'ün üzerinde malzeme bulunduran TMM Platformu, sektörel bazlı gerçekleştirdiği etkinlikler ve yılda 2 kez düzenlediği etkileşim toplantılarıyla, yalnız bir online platform olmaktan öteye geçip Türkiye'de döngüsel ekonomi ekosistemini ve paydaşlarını besleyen en büyük ağ durumunda.  

Döngüsel ekonomiye geçişte geri kalmamak, atıklarınızdan ekonomik değer yaratmak için Türkiye'nin Döngüsel Ekonomi Platformu'na ücretsiz üye olabilirsiniz

 

Duyarlı Ol (do!) Projesi

2015 yılında iş dünyasına merhaba diyen do!, çalışma alanlarında ‘Duyarlı İnsanlar’ yaratarak iş yerlerinde elektrikten suya, yakıttan kağıda kaynak tasarrufu sağlıyor. SKD Türkiye üyesi şirketlerin yanı sıra üye olmayan şirketlere de açık olan projenin ölçme, değerlendirme ve raporlamayı da kapsayan ikinci versiyonu 2017’de hayata geçirildi.

 

İnovatif Sürdürülebilirlik Uygulamaları Yarışması 

İnovasyonun sürdürülebilir sanayi için önemini vurgulamak ve bu konudaki iyi uygulamaları ortaya çıkararak yaygınlaştırmak amacıyla 2013’te başlatılan yarışma, her iki yılda bir birbirinden değerli inovatif uygulamaları ödüllendiriyor. Yarışma kapsamında kamu, özel sektör, STK’lar, akademi ve basından olmak üzere alanında uzman paydaşların yer aldığı jüri tarafından yapılan değerlendirme sonucunda “Büyük Şirket” ve “KOBİ” kategorilerinde, “Çevresel”, “Sosyal” ve “Ekonomik” İnovatif Uygulama dallarında ödüller veriliyor.

 

Atıktan Servete (Waste to Wealth)

Accenture Strategy tarafından yayınlanan ve döngüsel ekonomiyi soyut bir kavram olmaktan çıkarıp pratik ve uygulanabilir iş modelleri halinde açıklayan Waste to Wealth isimli kitap, SKD Türkiye tarafından Türkçe’ye kazandırıldı. Yayında, Accenture’ın 120’den fazla şirketi analiz ederek yenilikçi yöntemlerle kaynak verimliliği sağladıklarını tespit ettiği 5 ana döngüsel ekonomi iş modeli anlatılıyor.

 

Sürdürülebilirlik İçin Eko-Etiket Rehberi

Sürdürülebilir bir sanayiyi teşvik etmek amacıyla tüketici bilincini de artırmayı hedefleyen SKD Türkiye, birçok kaynağı inceleyerek bu rehberi hazırladı. Ürün ve hizmetlerin, ulusal ve uluslararası çapta baş döndürücü bir hızla sirkülasyonuna bağlı olarak gelişen eko-etiketleme sistemleri, Türkiye’de de ihracat yapan firmalar başta olmak üzere tüm firmalara risk yönetimi ve yeni pazar olanakları konularında fırsatlar sunuyor. 500 milyar dolar ihracata ulaşmayı ve dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmayı hedefleyen Türkiye’nin, çevreye ve topluma duyarlı bir sanayi altyapısı ve sürdürülebilir ürün ile hizmetler ortaya koyabilmesi için Eko-Etiketleme Sistemlerinin stratejik aşamalardan biri olduğuna inanıyoruz. Rehberde eko-etiket sistemiyle ilgili temel terimleri, firmanız için önemini ve 14 sektörde farklı ihracat bölgelerinde hangi eko-etiketlerin öne çıktığını bulabilirsiniz. 300’ün üzerinde eko-etiketin kısa açıklamalarının yer aldığı rehber, eko-etiketler konusunda farkındalık yaratmak ve bilgi birikimini çoğaltmak amacıyla hazırlanan oldukça önemli bir kaynak.

İlgili Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

 

Yayınlar