Otomotiv sanayiinde yönetici pozisyonunda görev yapan kadın liderlerin başarı hikayeleri, kadın çalışan oranının az olduğu bu sektörde dengenin değişmeye başladığını gösteriyor.

KPMG Türkiye, iş dünyasında kadın yöneticileri incelediği 'Kilidi Kırmak' araştırmaları serisinin üçüncüsünde otomotiv sanayiini inceledi. Araştırmaya göre, otomotiv sanayiinde yönetici pozisyonunda görev yapan kadın liderlerin başarı hikayeleri, kadın çalışan oranının erkek çalışan oranına göre az olduğu otomotiv dünyasında dengenin değişmeye başladığını gösteriyor.

KPMG Türkiye'nin yaptığı 'Otomotiv Sanayiinde Kilidi Kırmak' araştırmasına, Türkiye otomotiv sanayiine yön veren sektörün çatı kuruluşu olan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) üyesi şirketlerde görev yapan 19 kadın yönetici katıldı. Yüzde 89'u mühendis olan katılımcıların yüzde 68'i lisans, yüzde 32'si ise yüksek lisans mezunu. Yaşları 35-53 arasında değişen ve sanayide 13-30 yıllık tecrübeye sahip kadın yöneticiler, kadın çalışan oranının az olduğu otomotiv dünyasında bu dengeyi kadınlar lehine nasıl çevirdiklerini anlattı.

Otomotiv Sanayiinde Kilidi Kırmak Araştırması'ndan öne çıkanlar:

  • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2018 yılı verilerine göre Türkiye'de erkeklerin istihdam oranı yüzde 67,1 olarak gerçekleşirken, kadınların istihdam oranı yüzde 29,7 seviyesinde kalıyor. Son yıllarda kadınların profesyonel meslek alanlarında istihdama katılımı artış gösterse de kadınlar bu alanlarda erkeklerle eşit temsil edilmiyor.
  • 2016 yılı verilerine göre nüfusun yüzde 49,8'i kadın ancak mühendisler içinde kadın oranı yüzde 21,8 seviyesinde.
  • Ailelerde satın alma kararlarında etkili olan kadınlar, otomotiv üreticileri için de çok önemli. Otomotiv sanayi onların tercih ve ihtiyaçlarına uygun araçlar üretmek için çalışıyor. Direksiyon ergonomisinin daha küçük ellere uyarlanması, araçlarda estetik detaylar gibi çalışmalara rağmen organizasyonların bünyesinde bu eşitlikçi yaklaşım fazla öne çıkmıyor. Motorlu taşıt endüstrisinde çalışan kadın sayısı halen çok az.
  • İş dünyasında cinsiyet dengesine odaklanan danışmanlık firması 20-first'ün otomotiv sektörü analizine göre, 2018 yılında Fortune Global 500 listesinde yer alan 20 motorlu taşıt ve yedek parça şirketlerinin tepe yönetiminde kadın yönetici oranı sadece yüzde 8. Bu oran 2014'teki yüzde 7 seviyesinden dört yılda ancak yüzde 1 artış gösterebilmiş.

Kariyer zor, başarı gerçek

  • Sanayinin öncüsü şirketlerde görev yapan 19 kadın yöneticiyle yapılan görüşme notlarına göre, erkeklerin egemen olduğu bu alanda yer alan kadınlar, önceden tanımlanan rolleri nedeniyle başlangıçta çelişkiye düştüklerini ifade ediyor. Sanayideki ataerkil yapı, kadınların bu alanda sosyalleşmesini engelliyor. Kadınlar, erkek söylemi içinde biçimlenen bu alanda var olabilmek için çeşitli stratejiler geliştiriyor. Başlangıçta yaşadıkları çelişki zamanla yerini daha sonra işe sarılma, başarılı olma, rekabet etme gibi bir başa çıkma stratejisine bırakıyor. Son aşamada ise mevcut değerler sisteminde kendilerinin farkında olarak yer almaya başlıyorlar.
  • Katılımcıların neredeyse tamamı, bulundukları noktaya gelmelerinin hiç kolay olmadığını belirtiyor. Bu sanayide kariyer basamaklarını tırmanmanın zor olduğu konusunda hemfikirler. İşe başladıktan sonra istedikleri departmanlarda çalışmak, terfi etmek için mücadele etmeleri gerekiyor. Kadınlar için otomotiv sanayiinde yönetici olmak zor ama imkansız değil.
  • Katılımcılara, kariyerlerinde kadın olarak yaşadıkları zorluklar sorulduğunda yüzde 37'si 'hata yapmadan çalışma' veya 'mükemmel olma çabası'nı ifade ediyor.

Otomotiv sanayiinde mutlular

  • Araştırmaya katılan kadın yöneticiler ya mühendis olmayı hayal etmişler ya da iş hayatında üretim ve teknoloji tarafında çalışmak istemişler. Tamamı otomotiv sanayiinde çalışmaktan çok memnun.
  • Katılımcıların neredeyse hepsi oldukça yüksek tempoda, esnek çalışma saatleriyle çalıştıklarını belirtiyorlar. Toplumsal rolleri gereği evde de iş hayatında da her zaman çok planlı ve organize olmaları gerektiğini söylüyorlar.
  • Kadın yöneticilerin yüzde 79'u çocuk sahibi. Birçoğu doğum yaptıkları dönemde zorlandıklarını, ailelerinden ya da bakıcılardan destek aldıklarını anlatıyorlar. Bunun otomotiv sanayiinde kadınların varlığını etkileyen önemli bir gerçek olduğuna değiniyorlar. Katılımcılara göre sanayide kadınların sayısının artması için kurumların kreş veya bakıcı konusunda destek politikaları geliştirmesi gerekiyor.

Pratik, yaratıcı, detaycı, planlı

  • Katılımcıların çoğu kadınların iş hayatında en güçlü yönünün daha pratik olmak, yaratıcı çözümler geliştirebilmek olduğunu düşünüyor. Bunu görevlere ve sorunlara farklı bakış açıları getirebilmek ve daha detaylara inebilen, estetik bir bakışa sahip olmak takip ediyor. Üçüncü sırada ise daha planlı, disiplinli çalışmak ve organize olmak geliyor.
  • Kadınlar aynı anda birden çok işi yapabiliyor, takip edebiliyorlar. Üstelik bunu yaparken ekip arkadaşlarının duygu durumunu ve performansını gözlemleyip gerektiğinde motivasyon müdahalelerinde bulunabiliyorlar.
  • Birçok katılımcı kadınların ilişkileri daha iyi yönettiğine inanıyor. Onlara göre erkekler aynı anda birden fazla problemle ilgilenirken başarılı olamıyor, onlar bir konuya ya da göreve odaklanıp onu sonuca götürmeye çalışıyorlar.
  • Kadınlar gelişime, iletişime ve diyaloğa daha açık, stratejik vizyonları daha iyi.
  • Kadın yöneticilerin en önemli tavsiyesi; "Geride kalmayıp 'ben de varım' diyebilmeliyiz".

Destek politikaları şart

  • Otomotiv sanayiinde teknoloji alanında çalışan kadın yöneticilerin büyük çoğunluğu eğitim olanaklarından eşit şekilde faydalandıklarını ifade ediyorlar. Ancak erkeklerin çalışma hayatında daha çok destek gördüğünü ve belli konularda daha ayrıcalıklı olduğunu da belirtiyorlar.
  • Toplumsal kalıp yargılara ve iş dünyasındaki eşitsizliklere rağmen teknoloji alanında yükselmeyi başaran kadın yöneticiler, çalıştıkları işte aktif, başarılı ve istekliler.
  • Kadının çalışma hayatında sorumluluklarını eksiksiz yerine getirme isteği, iş-yaşam dengesi kurulmasını zorunlu hale getiriyor. Bu dengenin kurulması için öncelikle işletmelerin esnek olması, sendikaların iş ve yaşam dengesini sağlamak adına tedbirler alması, hükümetin ve işverenlerin iş ve yaşam dengesini sağlamak adına uygulanacak politikaları desteklemesi gerekiyor.

Araştırmayı değerlendiren KPMG Türkiye Denetim Bölümü Başkanı ve Yönetim Kurulunda Kadın Derneği Denetleme Kurulu Üyesi Nesrin Tuncer, "Kadın çalışan oranının olması gereken seviyenin altında kaldığı sanayide yöneticilik yapan kadınların çok çalışarak, emek vererek, daima öğrenmeye devam ederek otomotiv sanayiinde çok önemli yerler edindiklerini ve edinmeye devam edeceklerini gördük" dedi.

Son dönemde birçok şirketin farklı alan ve kademelerde kadın çalışan sayısını artırdığını, bunun için özel çalışmalar yaptığını, şirket içinde eşitlikle ilgili eğitimler düzenlediğini vurgulayan Tuncer, "Ancak şirketler her ne kadar çaba gösterse de özellikle mühendislik dallarında eğitim gören kadın sayısı henüz istenen seviyenin altında. Mühendislik bölümlerinden mezun olan genç kadınlar, iş hayatına atıldıklarında bu alandan uzaklaşıyor. Başta otomotiv olmak üzere birçok 'erkek işi'nde kadınların da var olmasını istiyorsak ailelerden eğitim kurumlarına, eğitimcilerden iş dünyasının tüm oyuncularına önemli roller düşüyor" diye konuştu.

İLGİLİ YAZILAR

Raporlar ve Yayınlar
KADINLAR İÇİN İŞ YERLERİNDE NELER DEĞİŞMELİ?

Kadınlar kariyerleri için işverenlerinden daha çok şeffaflık, stratejik destek ve iş, özel yaşam, aile dengesi konusunda anlayış bekliyor.

Raporlar ve Yayınlar
BABALIK VE EBEVEYN İZNİ

TEPAV’ın değerlendirme notunda, babalık izni ve ebeveyn izniyle ilgili AB ülkeleri ve Türkiye’deki durum detaylı şekilde inceleniyor.

Raporlar ve Yayınlar
İLETİŞİMDE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ REHBERİ

Marka ve iletişim mesajlarınızı toplumsal cinsiyet eşitliğine uyumlu hale getirmek istiyorsanız, aradığınız rehber burada.

Raporlar ve Yayınlar
TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADIN ALGISI ARAŞTIRMASI 2019

Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması’nın sonuçlarına göre kadınların en büyük sorunu sırasıyla şiddet, işsizlik ve eğitimsizlik.

Raporlar ve Yayınlar
İŞ VE ÖZEL YAŞAM DENGESİ YOLUNDA KREŞLERİN YAYGINLAŞTIRILMASI RAPORU

TÜSİAD, AÇEV ve PwC tarafından hazırlanan rapor, Türkiye’de kreş arz ve talebini geliştirmek için bütüncül bir kamu politikasının gerekliliğinin altını çiziyor.

Raporlar ve Yayınlar
TÜİK, 2018 YILI “İSTATİSTİKLERLE KADIN” VERİLERİNİ AÇIKLADI

TÜİK hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre, kadınların istihdam oranı erkeklerin yarısından az oldu.

Raporlar ve Yayınlar
REKLAMLARDA FIRSAT EŞİTLİĞİ İÇİN 5 ÖNERİ

Reklamda İlerici Toplumsal Cinsiyet Temsilleri Rehberi, reklamları kalıp yargılardan arındırmak için pazarlamacılara öneriler yapıyor.

Raporlar ve Yayınlar
TELEVİZYON DİZİLERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ ARAŞTIRMASI

TÜSİAD'ın yayınladığı araştırmanın sonuçlarına göre, kadın karakterler tv dizilerinde kalıplara sıkışıyor.

Raporlar ve Yayınlar
İŞVEREN DESTEKLİ ÇOCUK BAKIMI RAPORU

Çocuk bakım hizmetlerini istihdam, ekonomi, insan kaynağı, verimlilik, kss gibi pek çok boyutta inceleyen IFC raporunda, iyi uygulama örneklerine ve önerilere de yer veriliyor.

Raporlar ve Yayınlar
KISMİ ZAMANLI ÇALIŞMA KADIN İSTİHDAMINI NASIL ETKİLİYOR?

Betam'ın yayınladığı araştırma notuna göre kadınlarda kısmi zamanlı çalışma tüm eğitim seviyelerinde yaygınlaşıyor.

Raporlar ve Yayınlar
ILO’NUN İNSAN MERKEZLİ GÜNDEM ÇAĞRISINDA CİNSİYET EŞİTLİĞİ VURGUSU

İş yaşamını şekillendiren önemli faktörlerden olan cinsiyet eşitliği, ILO’nun yeni raporunda da vurgulanıyor

Raporlar ve Yayınlar
CİNSİYET EŞİTLİĞİNDE TÜRKİYE NEREDE?

WEF Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Raporuna göre, Türkiye cinsiyet eşitliğinde 130’uncu, kadınların iş gücüne katılımında da 131’inci sırada.

Raporlar ve Yayınlar
KARŞILAŞTIRMALARLA 81 İL İÇİN TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ KARNESİ 2018 RAPORU

Rapora göre İstanbul, bu yıl da kadınların en güçlü olduğu il olma özelliğini korudu.

Raporlar ve Yayınlar
KADINLAR EMEKLİLİĞE HAZIRLIKSIZ

HSBC Grubu'nun; "Emekliliğin Geleceği: Açığı Kapamak" adlı raporuna göre; Türkiye'de kadınlar erkeklere göre emekliliğe finansal olarak daha hazırlıksız.

Raporlar ve Yayınlar
TÜRKİYE’DE YÖNETİM KURULLARINDA KADIN 2018 RAPORU

Halka açık şirketlerde 2018'de kadın yönetim kurulu üyesi oranı artsa da tüm BIST şirketleri içinde 159 şirket hala tamamı erkeklerden oluşan kurullar tarafından yönetiliyor.

Raporlar ve Yayınlar
ÇALIŞMA YAŞAMINDA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ REHBERİ

Çalışma Yaşamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Rehberi, “Kadınlar İçin Daha Çok ve Daha İyi İşler: Türkiye’de İnsana Yakışır İş için Kadınların Güçlendirilmesi” projesi kapsamında sunuluyor.

Raporlar ve Yayınlar
KADINA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI ULUSLARARASI MÜCADELE GÜNÜ

UN Women, 2018 kadına yönelik şiddetle mücadele kampanyası kapsamında yapılabileceklere dair öneriler paylaşıyor.

Raporlar ve Yayınlar
EĞİTİM İZLEME RAPORU

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) 2017-2018 Eğitim İzleme Raporu’nu paylaştı.

Raporlar ve Yayınlar
DİJİTAL ÇAĞA KADIN LİDER DAMGASI

KPMG ‘Küresel Kadın Liderler Araştırması, kadın liderlerin teknolojik devrime erkekelerden daha hazırlıklı olduğunu ortaya koyuyor.

Raporlar ve Yayınlar
AVRUPA BİRLİĞİ TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ KARNESİ

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi, AB ülkelerinin toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki performasını iş, para, bilgi, zaman, güç ve sağlık başlıklarına göre değerlendiriyor.

Raporlar ve Yayınlar
UNİLEVER'DEN TÜRKİYE'DE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ ARAŞTIRMASI

Brandweek kapsamında özel bir oturumla açıklanan araştırma sonuçlarına göre her 5 kişiden 4’ü reklamların gerçekçi olmadığını ve kendilerini yansıtmadığını düşünüyor.

Raporlar ve Yayınlar
ÇEŞİTLİLİK YÖNETİM KURULLARINA NASIL KATKI SAĞLAR?

“Yönetim Kurulunun İşlevselliği, Karar Kalitesi ve Çeşitlilik” başlıklı politika notuna göre yönetim kuruluna seçilen kadın adayların geleneksel yaklaşımlarla belirlenmemesi gerekiyor.

Raporlar ve Yayınlar
HANGİ KADINLAR İŞGÜCÜ PİYASASINDAN ÇIKIYOR?

BETAM'ın yayınladığı araştırma notu, işgücünden çıkan kadınların işgücünde kalan kadınlara kıyasla daha yaşlı, daha az eğitimli, daha çok çocuk sahibi ve daha yüksek ihtimalle evli olduğunu gösteriyor.

Raporlar ve Yayınlar
TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADIN ALGISI ARAŞTIRMASI 2018

Her yıl gerçekleştirilen Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması’nın 2018 sonuçlarına göre kadınların en büyük sorunu sırasıyla şiddet, işsizlik ve eğitimsizlik.

Raporlar ve Yayınlar
TÜİK'TEN YENİ TOPLUMSAL CİNSİYET GÖSTERGELERİ

TÜİK, Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri Veri Seti'ni Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri Minimum Seti’yle genişletti.

Raporlar ve Yayınlar
SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİ VE CİNSİYET EŞİTLİĞİ

Cinsiyet eşitliğinin sağlanması, 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'nin ayrılmaz bir parçası.

Raporlar ve Yayınlar
MÜHENDİSLİKTE EŞİTLİK: TÜRKİYE’NİN MÜHENDİS KIZLARI DENEYİMİ

Rapor, kadın mühendislerin mesleki eğitimde ve çalışma hayatında karşı karşıya kaldıkları toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikleri inceliyor.

Raporlar ve Yayınlar
TÜRKİYE, İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ’NDE 189 ÜLKE ARASINDA 64. SIRADA

Türkiye'nin üreme sağlığı, kadının güçlenmesi ve ekonomik statüye göre hesaplanan Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’ndeki sırası ise 69'unculuk oldu.

Raporlar ve Yayınlar
TÜRKİYE’DE ÇOCUK BAKIM HİZMETLERİNDE ARZ VE TALEP DURUMU

Dünya Bankası - Türkiye’de Çocuk Bakım Hizmetlerinde Arz ve Talep Durumu Raporu

Raporlar ve Yayınlar
TÜRKİYE'DE KADIN

T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Türkiye'de Kadın Raporu

Raporlar ve Yayınlar
TÜRKİYE’DE KADIN KOOPERATİFLERİNİN MEVCUT DURUMU

Dünya Bankası - Türkiye’de Kadın Kooperatiflerinin Mevcut Durumu Raporu

Raporlar ve Yayınlar
WOMEN, BUSINESS AND THE LAW 2018

Dünya Bankası - Women, Business and the Law 2018 Raporu

Standartlar ve İlkeler
WEPs 1. PRENSİP

WEPs'in birinci prensibi, toplumsal cinsiyet eşitliği için üst düzey kurumsal liderlik sağlanmasına odaklanıyor.

Raporlar ve Yayınlar
THE BUSINESS CASE FOR EMPLOYER SUPPORTED CHILD CARE

IFC - The Business Case for Employer Supported Child Care Raporu

Raporlar ve Yayınlar
WORLD EMPLOYMENT SOCIAL OUTLOOK

ILO - World Employment and Social Outlook Raporu

Raporlar ve Yayınlar
WOMEN AND MEN IN THE INFORMAL ECONOMY

ILO - Women and Men in the Informal Economy

Raporlar ve Yayınlar
THE PURSUIT OF GENDER EQUALITY

OECD - The Pursuit of Gender Equality Raporu

Raporlar ve Yayınlar
TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ KARNESİ

TEPAV - Karşılaştırmalarla 81 İl İçin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi

Raporlar ve Yayınlar
İŞ DÜNYASINDA KADIN

TÜRKONFED 3. İş Dünyasında Kadın: Sorunlar, Çözümler ve Öneriler Raporu

Raporlar ve Yayınlar
PROMOTING THE CARE ECONOMY

UN WOMEN - Promoting women’s economic empowerment: Recognizing and investing in the care economy

Raporlar ve Yayınlar
GENDER EQUALITY IN THE 2030 AGENDA FOR SUSTAINABLE DEVELOPMENT

UN WOMEN - Turning Promises Into Action: Gender Equality in the 2030 Agenda for Sustainable Development

Raporlar ve Yayınlar
GENDER EQUALITY AND BIG DATA

UN WOMEN - Gender Equality and Big Data: Making Gender Data Visible

Raporlar ve Yayınlar
MAKING INNOVATION AND TECHNOLOGY WORK FOR WOMEN

UN WOMEN - Making Innovation and Technology Work for Women

Raporlar ve Yayınlar
GLOBAL GENDER GAP REPORT

World Economic Forum - The Global Gender Gap Report

Raporlar ve Yayınlar
KPMG: İŞ DÜNYASINDA CESUR KADINLARIN ÇAĞI

KPMG’nin 42 ülkede 699 küresel kadın liderle yaptığı araştırma sonucu açıklandı.

Raporlar ve Yayınlar
MASTERCARD GİRİŞİMCİLİK ORTAMINI DEĞERLENDİRİYOR

2018’de ikinci kez yayınlanan Mastercard Kadın Girişimciler Endeksi aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 57 ülkeyi değerlendiriyor.

Raporlar ve Yayınlar
"CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİNİN MALİYETİ YÜKSEK"

Dünya Bankası'nın "Gerçekleşmeyen Potansiyel: Gelirde Cinsiyet Eşitsizliğinin Yüksek Maliyeti" raporunda yaşam boyu gelirlerdeki farktan kaynaklanan ekonomik kayıplar hesaplanıyor.

Raporlar ve Yayınlar
OECD TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ RAPORU

OECD'nin yeni raporu, cinsiyet eşitsizliğinin tüm gelişmişlik düzeyindeki ülkelerde ve toplumsal yaşamın her alanında görüldüğünü belirtiyor.